A pregunta de Alba.

No traballo sobre a vixencia de Aristóteles na actualidade, Alba Varela, co fin revolver e revolver ata dar coa información que busca , plantexa esta pregunta aos seus entrevistados:

O científico Stephen Hawking consegue cada día mais sabedoría aínda estando gravemente enfermo, cres que pode ser feliz? É un xeito audaz de plantexar unha cuestión teórica a partires de un exemplo ben buscado, obriganos a pensar e introduce de golpe na nosa mente un feixe de variables contradictorias. Gostaríame saber que pensades vos.

Finalmente reproduzo un breve fragmento onde Alba reflexiona sobre o concepto e o uso que hoxe facemos ou temos do térmo política:

Do termo política ou dos seus derivados oímos falar todos os días. Na vida cotidián está máis presente a política que a ética. Para Aristóteles a política é a continuación social da ética, é a búsqueda do ben supremo na polis e do mellor goberno para ela, igual que a ética, para Aristóteles, a política é unha ciencia práctica. Na sociedade actual, como xa dixen, un dos temas de tertulia máis habituais é a política ou derivados, por iso cabe esperar que as persoas que se someteron a miña enquisa tiveran moi claro o termo; pero non é de todo así pois algúns teñen unha visión de que é algo bo pero mal utilizado, outros de que é algo malo, e tamén os hai que conseguen ir máis alo do que hoxe lle chamamos política cando me responden que é unha ciencia ou certas explicacións que van por ese camiño.

Quizais a orixe da visión distorsionada que temos cara a política veña do feito de que se fala demasiado dela sen saber realmente o que é, quedamonos só co que vemos ou oímos sen indagar máis. Algúns si están de acordo co que dicía Aristóteles máis ou menos, aínda que ninguén lle encontrou relación coa ética, mentres que outros deixanse levar polos prexuízos e quédanse só co que ven sen investigala máis ou parecelles un termo tan abstracto como usado polo que non saben definila.

 

A pirámide de Maslow e Aristóteles

Abraham Maslow, psicólogo estadounidense do século XX,  na súa obra A Theory of Human Motivation de 1943 expón unha teoría das necesidades humanas coñecida como a piramide de Maslow. Este psicólogo defende que conforme se satisfán as necesidades máis básicas, na parte inferior da pirámide, os seres humanos progresan cara ao desenvolvemento de necesidades e desexos máis elevados, na parte superior da pirámide. 

Dende a persectiva filosófica poderíamos darlle unha volta e buscarlle relación co concepto de autorrealización ou felicidade do eudemonismo de ética aristotélica, meta que atoparíamos na cúspide da pirámide de Maslow. Poderiamos establecer certo paralelismo entre a ética de autoperfeccionamento e a psicoloxía humanista de crecemento persoal.

 

Debemoslle esta suxestión a Paula Pose de 2º de Bacharelato, quen a recolle no seu traballo sobre a vixencia actual do aristotelismo.
Un saúdo.

ÉTICA E POLÍTICA ARISTOTÉLICA, segundo Lara Pallas.

A investigadora Lara Pallas, de 2º Bach. A, despóis de facer o traballo de campo e de gabinete, ofrécenos nesta presentación unha boa introducción á Ética e Política aristotélica. 

Preme na imaxe para vela:

Aristóteles: Semellanzas e diferencias

ARISTÓTELES: relacións con outros pensadores*

	Semellanzas	Diferenzas
Teoría hilemórfica A kínesis ou cambio. Principios do cambio	Con Heráclito, en tanto que ambos queren explicar o mundo como unha realidade cambiante. Con Tomé de Aquino, o cal retomará toda a súa explicación da natureza (Física). Cos empiristas e toda a nova ciencia moderna, pola importancia concedida ao empírico e á natureza en movemento.	de Platón e Parménides, posto que a estes non lles interesa explicar o cambio. de todos os filósofos de corte idealista ou racionalista (Agostiño de Hipona, Descartes), porque desprezan a explicación do sensible.
Teoría hilemórfica A teoría causal	Cos filósofos de tipo empirista polo intento de explicar de forma completa a realidade observada a través dos sentidos. Con Tomé de Aquino, o cal retomará toda a súa explicación da natureza (Física). (...)	Da nova ciencia moderna, en tanto que esta deixará de lado as causas formal e final, quedándose só coas causas material e eficiente. Dos atomistas (presocráticos), que defenden que non se pode explicar o por que ou para que último das cousas. Isto é, rexeitarían as causas formal e final.
Teoría hilemórfica Xerarquía dos seres e modos de ser	Cos empiristas, e Tomé de Aquino, igual que nas anteriores. Con Kant, polo seu intento de establecer categorías últimas ordenadoras e explicativas da realidade natural.	De Platón e os filósofos idealistas ou racionalistas, que desprezan os intentos de explicación do captado a través dos sentidos.
Teoría hilemórfica 4. O motor inmóbil	Con Tomé de Aquino, que retomará as explicacións aristotélicas da natureza e identificará o Primeiro motor inmóbil co Deus dos cristiáns. Pode atopárselle certa semellanza co Demiurgo de Platón, ou co Nous de Anaxágoras, en tanto que principio explicativo último e racional da realidade. (...)	Da nova ciencia moderna, en tanto que esta non pretenderá ir máis alá dos datos dos sentidos, e só pretende describir a natureza sen buscar explicacións últimas. (...)

ARISTÓTELES: relacións con outros pensadores*

	Semellanzas	Diferenzas
A idea de cidadán 5. Ética aristotélica...	Cos filósofos da antigüidade e do medievo en xeral (ata Maquiavelo, no Renacemento), que entenden a ética como moi ligada á política. Con Sócrates e Platón, en tanto que cren nun ben (e verdade) absoluto. Con Tomé de Aquino, o cal retomará gran parte da súa explicación da ética. (...)	de Platón na seu concepto de ser humano, xa que este o entende como unha unión accidental entre corpo e alma, mentres que Aristóteles fala dunha unión esencial entre os mesmos. Así mesmo, diferénciase de Platón na súa idea de alma, xa que este afirma a preexistencia e inmortalidade das almas individuais e Aristóteles non. De Platón, que tiña unha concepción moi teórica da ética, mentres que para Aristóteles é un saber práctico. Dos sofistas, que mantiñan que o ben era relativo. De Tomé de Aquino, en tanto que este identificará as virtudes intelectuais (dianoéticas) coa búsqueda e coñecemento de Deus. E ademais nas clases de virtudes, Tomé engadirá as virtudes teologais. De Kant, que presenta unha ética formal, en tanto que a de Aristóteles, como todas as anteriores a Kant son éticas materiais (con contido). (...)
A idea de cidadán 6. Idea de polis ...	Cos filósofos da antigüidade e do medievo en xeral (ata Maquiavelo, no Renacemento), que entenden a ética como moi ligada á política. Con Platón na importancia concedida á polis e á cidadanía, así como ao concepto de xustiza. Tamén se asemella no desprezo á democracia, aínda que Aristóteles é máis moderado neste aspecto. Con Marx, pola importancia concedida ao carácter social do ser humano. (...)	De Platón, xa que este fala fundamentalmente dunha polis e cidadán ideais, mentres que para Aristóteles a política é un saber práctico.

* De forma xeral, en todas as cuestións poden poñerse as semellanzas e diferenzas relacionadas coa crítica de Aristóteles á teoría platónica das ideas.

O mito de Giges según Lidia Rey.

MITOS E PERSONAXES GREGOS.

Aqui tedes os enlaces a algúns mitos de Platón e a unha pista sobre personaxes gregos con ideas e biografías mais que interesantes.

MITOS
PERSONAXES DA FILOSOFÍA PROSCRITA.

Aristóteles.

                              

Non pode negarse, por conseguinte, que a educación dos nenos debe ser un dos obxectos principais de que debe coidar o lexislador. Onde queira que a educación foi desatendida, o Estado recibiu un golpe funesto. Isto consiste en que as leis deben estar sempre en relación co principio da constitución, e en que os costumes particulares de cada cidade afianzan o sostemento do Estado, polo mesmo que foron elas mesmas as únicas que deron existencia á forma primeira. Os costumes democráticos conservan a democracia, así como os costumes oligárquicos conservan a oligarquía, e canto máis puras son os costumes, tanto máis afiánzase o Estado

                                                                           Aristóteles: Política,, Libro 5

Preme aquí para saber mais do mestre pensador.

A Terra canta. E os seus sons foron captados cunha claridade sen precedentes grazas a dúas sondas da NASA non 2012.

Segundo os investigadores dá NASA, os sons proveñen dunha rexión do espazo coñecida como cintos Van Allen, cintos de radiación que rodean a Terra nos que partículas cargadas son atrapadas polo campo magnético do planeta. Eses cintos, son áreas en forma de anel nas que as partículas se moven en espiral entre os polos magnéticos.

Os radioafeccionados están afeitos a recollelo nos seus equipos, soan parecido aos cantos dos paxaros. Usualmente é máis doado escoitalos á mañá, polo que ás veces se refiren a estes ruídos como o 'coro do amañecer', comentou Kletzing, un dos científicos que construíu o instrumento receptor utilizado para captar o coro. A xente soubo do coro dende hai décadas, explicou.

Así soarían os cintos de radiación a un ser humano se en lugar de oídos tivésemos antenas, dixo, explicou o investigador.

A orixe da filosofía.

O primeiro, darvos a benvida todas e todos a este curso 2013-14.
O segundo, indicarvos algúns enlaces ao material da asignatura para que podades aplacar a vosa curiosidade:

1.Orixe da filosofía.  
2.Filosofia presócratica
3. Os Sofista e Sócrates.

O MITO DA CAVERNA.

El mito de la caverna describe a personas que están encadenadas en una cueva por brazos, piernas y cabeza, limitando la visión hacia una pared en donde se proyectan sombras de objetos y personas que pasan por la cueva, en donde una hoguera, posibilita la aparición de estas sombras.

Uno de los individuos sale de la cueva, y tras tener dificultades para acostumbrarse a la claridad, puesto que estuvo en penumbra con la única iluminación de una hoguera, la luz del sol le permite ver toda la realidad que hay en ese mundo exterior.

Vuelve a la cueva para contarle a sus compañeros todo lo que ha visto pero ellos lo tratan de loco y no le creen.

Interpretación ontológica:

Platón establece un dualismo ontológico al decir que existen dos mundos: el mundo de las Ideas y el mundo Sensible.

El mundo de las Ideas es el mundo de las esencias de todo el mundo físico que nosotros conocemos. En el mito, el mundo de las Ideas se corresponde con el mundo exterior de la caverna, que es descubierto por el prisionero que huye. El que podemos llegar a conocer a través de la espisteme.

El mundo Sensible, estaría formado por las copias de las Ideas. Lo relacionamos, en el mito, con el interior de la caverna donde se producen esas sombras gracias a la iluminación de la hoguera. Conocemos este mundo a través de los sentidos, la doxa.

Interpretación epistemológica:

Con este mito, Platón nos da a conocer los diferentes estados de conocimiento del ser humano.

Primero, el prisionero en el interior de la caverna, se encuentra en un estado de ignorancia, aunque él no lo sepa.

Interpreta que la realidad son las sombras que ve en la pared y que son captadas por sus sentidos, sin saber que esas sombras son meras copias de la realidad , que él de momento no puede captar al estar prisionero.

Una vez liberado, el prisionero corre hacia el exterior donde comprueba que estaba errado al pensar que la realidad eran esas sombras proyectadas en la pared.

Es decir, a través de la razón (episteme) el prisionero se da cuenta de lo que es la realidad y con la luz del sol , que Platón lo compara con la idea del bien , es capaz de ver el mundo real, el que se correspondería con el de las Ideas.

Tan pronto el prisionero se da cuenta de su error, entra de nuevo en la caverna para advertir a sus compañeros que lo que creen no es real y que viven engañados, sin embargo, ellos no le creerían y lo tratarían como loco.

SALETA GARCÍA, 2º BACHARELATO DE ADULTO.

Fotos do Teatro Resoante

Aquí déixovos un enlace ás tenebrosas fotos da obra sobre o mito da caverna en versión actualizada que vivenciamos o pasado venres 13, e do coloquio posterior cos actores, actriz e tecnica de son, tanto co alumnado do Parga como co de Monte Neme. Espero que lle sigades dando voltas ao visto e sentido nesta curiosa experiencia.

Cuestionario sobre áGORA"

Para o alumnado de Historia da Filosofía de 2º Bach, a continuación indico o cuestionario que ha de responder (voluntariamente) despois de visionar a película "Ágora", de Alejandro Amenábar. O traballo pódese enviar por correo electrónico ou entregarme na clase como máximo ata o 5 de decembro.  Espero que disfrutedes do seu visionado!

1. Resumo e ficha técnica da película.

2. Onde está situada a polis de Alexandría? Cales eran as súas principais construcións? (non esquezas investigar sobre a palabra “faro”).

3. Investiga un pouco máis sobre Hipatia.

   a) Recolle algunha información sobre ela que non apareza na película.

   b) A que corrente filosófica pertencía? En que século vivíu?

4. Quen era o pai de Hipatia?

5. Que é o cono de Apolonio?

6. Cal é o nome do Prefecto romano?Como é a súa relación con Hipatia?

7. Busca breve información sobre Aristarco de Samos (século en que vive, teoría explicativa do universo)

8. Busca breve información sobre Ptolomeo (século en que vive, teoría explicativa do universo)

9. Indica e describe brevemente tres escenas da película que che gustasen especialmente

10. Indica algúns temas sobre os que investigou Hipatia, segundo o filme.

11. Explica o por que do título da película.

12. Comentario ou opinión sobre a película en xeral.

* Este traballo poderá subir ata 0,5 ptos sobre a nota do exame de Aristóteles.

Así vemos nós a caverna platónica

En 2º Bac B, este curso están artistas e algúns ofrécennos a súa particular reinterpretación do mito da caverna. Déixovos aquí a de Samuel Iglesias e a de Natalia Bello. É posible que se animen máis... (e por suposto tamén as publicaremos). 

Esperamos poder subindo aquí as nosas propias "notas a pé de páxina" á Historia da filosofía occidental (algo termos que dicir, ¿non si?). 

MÁTRIX E O MITO DA CAVERNA

Sobre o mito da caverna platónico hai multitude de interpretacións e valoracións. Películas como Mátrix (1999) ou O show de Truman (1998), poden entenderse como recreacións do mesmo ou, cando menos, poden establecerse bastantes similitudes. Déixovos aquí un video no que se presenta un claro paralelismo entre a película de Mátrix e o mito da caverna. 

Se queredes penetrar un pouco máis directamente nos diálogos de Platón, podedes visitar o sitio web de aula de filosofía. E se sodes amantes das matemáticas, suxírovos este video sobre o pato Donald e a sección áurea que está bastante ben para ver o papel desta ciencia nos pitagóricos e en Platón.

XUÍZO A SÓCRATES

A figura de Sócrates, a súa vida e todo o proceso que conducíu á súa morte foi recreado no mundo da arte infinidade de veces. Aquí vos deixo un fragmento da película de O mundo de Sofía, baseada na obra do mesmo título, de Jostein Gaarder (en 1991), no que se recolle o xuízo e condena a Sócrates. 

Neste fragmento utilízanse imaxes da película Sócrates, que dirixiu Roberto Rossellini en 1971 e que tamén está accesible na rede. 

Espero que o disfrutedes!