Mostrando entradas con la etiqueta Filosofía moderna. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Filosofía moderna. Mostrar todas las entradas

domingo, 19 de abril de 2015

Sobre a Ilustración.


As novas ideas: progreso, educación, ou iluminación, humanidade, civilización e natureza.


Entendemos por Ilustración o período comprendido entre a revolución inglesa (1688) e a revolución francesa (1789). A Ilustración non é propiamente un movemento filosófico, nin representa unha corrente filosófica determinada, senón que é un movemento cultural, unha época con unhas características moi concretas.

A razón autónoma rexeita toda tutela pero require un punto de referencia. Centrarase, por unha banda, no estudo da natureza. A tradición cartesiana, aínda que criticada duramente, sobrevive en Francia contribuíndo á elaboración de concepcións filosóficas sobre a realidade, aínda que admitindo a imposibilidade de coñecer a esencia das causas. A tradición inglesa, fóra dos deístas, foi máis fiel á influencia do empirismo.
En Francia, a inspiración de Newton levounos a considerar que a súa mecánica, era
definitiva. Pero aínda que Newton recoñecía a Deus en últirna instancia, os centíficos do século XVIIl cren realmente que non é necesario recorrer a Deus para elaborar unha explicación do mundo. Por isto, a ciencia ilustrada está en condicións de declara a autonomía do mundo respecto da hipótese divina así como antes proclamara a autonomía da razón. Pódense describir así, dúas correntes no pensamento da Ilustración francesa:

O Materialismo (A Mettrie, Holbach) parte dunha concepción mecaniscista da natureza, na que todo explícase polo movemento das partículas materiais sen que este movemento requira causa transcendente algunha. Todos os movementos son flsicos e mecánicos. O materialismo da Ilustración ten ante todo unha intencionalidade ética e social xa que postula unha Natureza que debe ser guía para o home, desplanzando asi o lugar que antes ocupara a relixión, a cal aparece como inimiga da natureza en tanto que a atopa culpable da introdución da superstición e a violencia.

O Naturalismo. Mentres que o mecanicismo estrito negábase a admitr a existencia de forzas na materia e referíase exclusivamente aos movementos, para o naturalismo non só se consideran as forzas na materia, senón que mesmo se chega admitir que poderia tratarse de forzas vivas, non só mecánicas.

Pero á marxe de certas diferenzas conceptuais, tanto materialistas como naturalistas consideran que a Natureza é unha instancia última de referencia e ambalas correntes opoñen o concepto de natureza ao de civilización.

O concepto ilustrado de civilización significa modernizar abolindo as formas primitivas. A Modernidade, desde os seus centros históricos, difundese cara a toda a terra na súa pretensión universalizadora de integrar aos países máis afastados. En síntese, na concepción ilustrada a civilización europea propicia a oposición entre natureza e cultura, pobos cultos e "incultos", por tanto o vello continente era o berce da cultura e da civilización, considerando algúns pobos máis desenvolvidos que outros, en tanto que os outros pobos son catalogados e etiquetados como atrasados e inclusive como bárbaros ou salvaxes. Por isto a importancia da educación.

O pensamento ilustrado ten un carácter pedagóxico xa que se encamiña á difusión do saber e á creación dun novo tipo de home: un home crítico e libre. Desde esta
perspectiva subliñan os defectos da educación recibida e dos fimdamentos da mesma. Para os ilustrados, estupidez, bobada, tolemia...... son consecuencia dunha mala
educación. O home, mediante a educación, pode alcanzar potencialidades insospeitadas. Estas potencialidades enriquécense e desenvolvense por e para a sociedade, pois non se concibe a felicidade individual se non é unida á felicidade social. A Ilustración fai súa esa idea da procura da felicidade desde termos seculares: a felicidade non hai que buscala no máis aló, senón no máis acó. A procura da felicidade individual tense de conxugar coa de todos. O instrumento para facer realidade esa aspiración é a educación e instrución, o coñecemento e a difusión das Luces.
A educación permanece antes do século XVIII no ámbito do “espazo do privado” pero a nova mentalidade vincula a felicidade social á educación, e esta a un proxecto global. Así a educación converteuse en pedra de toque deste novo modelo. O ser human chega a ser o que é algo pola educación laica, racionalista e crítica, baseada nas facultades hmnanas e na observación da naturaza.
Este paso da barbarie á civilización posibilitado pola educación, da ignorancia ao saber, da tiranía á liberdade constitúe o progreso, característica que define a concepción da concepción historia dos ilustrados. O progreso da ciencia e da cultura chegará a eliminar todasuperstición e fanatismo e levará ao establecemanto dunha sociedade libre, xusta e igualitaria.










domingo, 16 de febrero de 2014

RENE DESCARTES

Discurso do Método

Para ben dirixir a razón e buscar a verdade nas ciencias
 
Se este discurso semella demasiado longo para ser lido duna vez, pode dividirse en seis partes: na primeira acharanse diferentes consideracións acerca das ciencias; na segunda, as regras principais do método que o autor buscou; na terceira, algunhas outras de moral que puido sacar daquel método; na cuarta, as razóns con que proba a existencia de Deus e da alma humana, que son os fundamentos da súa metafísica; na quinta, a orde das cuestións de física, que investigou e, en particular, a explicación do movemento do corazón e dalgunhas outras dificultades que atinxen á medicina, e tamén a diferenza que hai entre a nosa alma e a dos animais; e na última, as cousas que cre necesarias para chegar, na investigación da natureza, máis alá de onde el chegou, e as razóns que lle impulsaron a escribir.
 
 
As pretensións de Descartes son enormes, como podes ver. Edificar un coñecemento dende ás súas bases. Vexamos como o fai. Preme aquí para teres mais información.

martes, 14 de febrero de 2012

Filosofía moderna

Para profundar un pouco no marco histórico da filosofía moderna ou nalgunha das problemáticas abordadas nesta época, suxírovos o visionado dalgunhas películas: 
- Lutero (2003)
- Cromwell (1970)
- Galileo (1969)
- Mátrix (1999)


Como en ocasións anteriores, podedes mellorar a nota do exame desta parte, respondendo a un dos seguintes cuestionarios:


A) Para as tres primeiras películas, de tipo histórico:
  1. Resumo do argumento en 10-15 liñas e ficha técnica da película.
  1. ¿En que época se sitúa a película? Busca algunha información ao respecto.
  1. ¿En que lugar se sitúa a película? Busca información e pon un mapa do lugar.
  1. Describe tres personaxes da película (algún feminino e algún masculino).
  1. Propón ti tres preguntas posibles en torno ao argumento da película e indica as respostas.
  1. Describe as tres esceas que máis che gustaran.
  1. Propón un novo final para a película.
  1. Propón un título alternativo para a película e explica por que o elixiches.
9. Realiza unha pequena disertación na que recollas unha reflexión persoal sobre a Reforma Protestante, o paso a unha monarquía parlamentaria ou a revolución científica (segundo a película que visionaches).

10. Comentario persoal (¿Qué che gustou? ¿Qué non? ¿resultouche de fácil visionado? ¿aprendiches algo? ¿atopaches algo sorprendente?...)

B) Para a película Mátrix (para aproblemática da realidade e a aparencia): 
  1. Resumo do argumento en 10-15 liñas e ficha técnica da película.
  1. Explica os dous mundos de que se trata na película.
  1. ¿Poderías relacionar a película co mito da caverna de Platón? Explícao con certo detemento.
  1. Describe tres personaxes da película (algún feminino e algún masculino).
  1. Propón ti tres preguntas posibles en torno ao argumento da película e indica as respostas.
  1. Describe as tres esceas que máis che gustaran.
  1. Propón un novo final para a película.
  1. Propón un título alternativo para a película e explica por que o elixiches.
9. Realiza unha pequena disertación na que recollas unha reflexión persoal sobre á dificultade de distinguir o soño coa realidade facendo mención á dúbida metódica de Descartes

10. Comentario persoal (¿Qué che gustou? ¿Qué non? ¿resultouche de fácil visionado? ¿aprendiches algo? ¿atopaches algo sorprendente?...)

*Soamente pode facerse traballo de 1 película en relación a este tema (4).  A realización completa destas cuestións despois do visionado do filme, subirá ata 0,5 ptos sobre a cualificación do exame de Filosofía moderna I. A data límite de entrega é o xoves 15 de marzo. Poden enviarse as respostas por correo electrónico a: africa.lopez2@gmail.com

¡Ánimo, e a traballar, sen deixar de curiosear!


lunes, 21 de febrero de 2011

Youtube vén na vosa axuda...


De cara á preparación do exame de Filosofía moderna I (Descartes, Hume, Locke), deixámosvos tres enlaces para mergullarse noutros tantos vídeos que poden aclararvos algúns aspectos do tema. E se vos animades a ver as pelis completas de Galileo ou Lutero, mellor que mellor...
- Para a ciencia moderna, o momento da abxuración de Galileo, na película "Galileo", dirixida por Liliana Cavani en 1969.
- En relación á Reforma protestante, o trailer da película sobre a vida de Lutero, dirixida por Eric Till en 2003 (témola na biblioteca).
- E, por último, para repasar a David Hume, estaría ben ver o vídeo didáctico do Dr. Mostaza (hai doutros autores; podedes seguir investigando).